O Botelo, é un produto que ha evolucionado desde as forma primitiva usada por Celtas e Romanos, á actual, que se consegue ao engadirlle pimentón.
O pimentón , é unha especie engadida recientemente, procede de América. Se engadiu ao Botillo, cando se empezaron a cultivar os pimientos no Bierzo e aprendéronse as técnicas de molturación.


Búsqueda personalizada

Historia do Botelo

A Historia do Botelo, é a historia do Bierzo leida a traves da evolución dun produto Gastronomico.

Orixe do Nome do Botelo

Botillo, provén do termino latino Botellus, tripa de porco para embutir.
Dependendo do idioma recibe diferentes nomes:
  • Botelo: En galaico-leóns ou galego.
  • Butelo: En astur-leóns ou asturiano.

Turismo y Naturaleza: Un paseo por "Las Médulas" (El Bierzo)




Celtas: A orixe do Botelo Primitivo

O Bierzo ocupado polos Celtas, desenvolvo unha gran ganadería porcina, debido ás favorables condicións agrícolas.
Os bosques de carballo e castiñeiro eran unha excelente materia prima para a cativa porcina.
O Bierzo, encrucillada entre Celtas e Romanos, desenvolvo unha gran ganadería porcina, debido ás favorables condicións agrícolas e á necesidade de alimentar aos escravos das Medulas e prover de víveres á Legiones Romanas.

El Imperio romano




Romanos: Ó Botelo como solución logistica.

A conquista do Bierzo polos os Romanos, supuxo a esclavización da gran maioría da poboación Celta, usándoos para a extracción do ouro das Medulas e a construción das Calzadas Romanas.
O Botelo, non paso desapercibido e comezou a usarse como un alimento para os escravos, pola súa facilidade logística.
O desenvolvemento do Botelo, é prerromano, pero os primeiros escritos datan do Século V, onde Apicio no seu De Re Coquinaria, descríbenos a elaboración.
O Bierzo, para os romanos, era un Vergel e dadas as súas condicións estratéxicas, resulta unha zona vital para o Imperio.




Monxes: A perfección do Botelo

Durante a Idade Media, o Bierzo estivo poboado por gran cantidade de Monxes e ordenes relixiosas.
Algúns estudos, apuntan como grandes precursores do Botillo aos monxes a Abadía de Carracedo, que recollerían, mellorado e perpetrado a primitiva receita, que se usaba para alimentar aos escravos extractores do ouro das Medúlas.

Justas Medievales Bembibre 2007
Podes ampliar información na Novela Historica de Enrique Gil e Carrasco: O señor de Bembibre.




Templarios: Produción, Logística e Promoción do Botillo.

Outros, atribúen o seu desenvolvemento, á Orde do Temple, tan implantada na zona do Bierzo.
Nós, inclinámosnos, en que ambos tiveron o seu parte, sen asignar cuantía e o que resulta indiscutible, é que foron os peregrinos do Camiño de Santiago, os que serviron de elemento difusor por toda a rexión.

Máis información sobre os Templarios:

Mas sobre Templarios


Castillo de Sarracin




O Pimentón: O ingrediente do Botillo actual

A forma actual do Botillo, só conséguese, cando no Século XVII, iníciase a plantación masiva de pimientos e apréndense as técnicas de secado e molturación.
O uso do pimentón, revoluciono a elaboración do botelo, permitindo, unha maior conservación e unhas propiedades gustativas moi superiores á dos embutidos convencionais.
No libro «Ensaios poéticos en dialecto Berciano», de Antonio Fernandez e Morais escrito en 1861, podemos ver unha definición do actual botelo: Tripa ancha e curta chea de ósos e carne de porco adobados moitísimo pimiento, que fan para a matanza.




A fairy tale of El Bierzo.




Outras denominaciones de produtos similares ao Botillo

Na zona de Veiga de Valcarce, ampliouse as variacións do Botillo:
Botelo. Nome que recibe na zona de Veiga de Valcarce, os embutidos realizados con estomago de porco.
Androlla. Reservado para os embutidos realizado cos mesmos condimentos do Botillo , e relleno soamente de carnes sen ósos.
Vejiga o Vexiga.Reservado para os embutido realizados coa Vejiga do Porco.
Butelo, Botelo, Butiello. Denominaciones que reciben en Galicia e Asturias.
A composición de todos eles é a mesma, pero a diferenza de textura pódese apreciar fácilmente polos catadores de Botillos.


Castillo de Sarracin